Temiz Sanayi Mutabakatı / Rekabetçilik Pusulası

Sayın Üyemiz,

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nden Odamıza iletilen yazıda, TC Ticaret Bakanlığı Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nün bir talepna atfen, Avrupa Komisyonunun 29 Ocak 2025'te "Rekabetçilik Pusulası"nı aşırı derecede artırdığı ve bu belgenin AB'nin ekonomik olarak aşırı yorulmayı ve rekabet gücünü korumayı sağladığı bildirilmektedir. Pusula, iklim nötrlüğü sağlarken AB'yi korurken teknolojileri ve temiz bir şekilde çözülebilir merkezi inşaatı hedeflemek, bunun için (1) büyüme açığını kapatmak, (2) dekarbonizasyon ve filtrelenebilirliği birleştirmek, (3) aşırı kırılmaları ekonomik güvenliği artırmak olmak üzere üç temel eylemin gerçekleştirilebileceği ek, Rekabetçilik Pusulasına ilişkin bilgi notu ekte sunulmuştur. 

Ayrıca Pusula, karbonsuzlaşmanın sanayi, ekonomi ve ticaretle iyi entegre olduğunda büyümeyi esnekliğini vurgulamaktadır. Ancak yüksek enerji fiyatları ve küresel rekabet nedeniyle AB sanayilerinin verimliliğinde gerileme riskinin taşındığı belirtilmektedir. Bu nedenle AB tarafından 26 Şubat 2025'te Temiz Sanayi Mutabakatı'nın açıklandığı belirtiliyor.

Mutabakatın, enerji yoğun sanayiler ve temiz teknoloji sektörünün odaklanarak üretimi desteklemeyi hedeflediği, temel olarak değiştirilmesi ise (1) düşük enerji maliyetleri, (2) temiz ürün talebi yaratma, (3) temiz geçişin finansmanı, (4) döngüsellik ve hammadde erişimi, (5) küresel pazarlara erişim, (6) yetenek ve iş gücü olduğu ifade edilmektedir. Bu yetenek Temiz Sanayi Mutabakatına ilişkin ayrıntılı bilgi notu ekte sunulmakta olup, öne çıkan eylemler aşağıda özetlenmiştir.

• Uygun Maliyetli Enerji Eylem Planı (6 Şubat 2025) ile sanayi, işletmeler ve haneler için enerji faturalarının düşürülmesi,

• Endüstriyel Dekarbonizasyon Hızlandırma Sistemi [2025 IV. Çeyrek] ile kamu ve özel alımlarda sürdürülebilirlik, dayanıklılık ve "Avrupa'da üretilen" kriterlerin sunulması,

• 2026 yılında Kamu İhale Çerçevesi gözden geçirilerek ve sunulan ürünlerin sürdürülebilirliği, dayanıklılığı ve Avrupa öncesi kriterlerinin kamu alımlarına dahil edilmesi,

• 2025'in ilk parçaları düşük karbonlu hidrojenle ilgili bir düzenleme (delegated act) kabul edilmesi ve düşük karbonlu hidrojen üretimine ilişkin kuralların netleştirilmesi,

• 2025'te çelikle başlayarak sanayi ürünlerine yönelik gönüllü karbon yoğunluğu etiketinin getirilmesi, daha sonra çimentolamanın eklenmesi,

• Mart ayında otomotiv sektörü için bir Eylem Planı, bahar aylarında çelik ve metaller için bir Eylem Planının ortaya çıkması,

• AB'de üretilen temiz sanayiyi desteklemek için 100 milyar avroyu aşan bir enerji ısıtır,

• Avrupa'nın kritik hammaddelere yönelik bozulmasına olanak sağlayan bir mekanizmanın oluşturulması, AB Kritik Hammaddeler Merkezi aracılığıyla toplu hammadde satın almalarının gerçekleştirilmesi,

• 2026'da Döngüsel Ekonomi sisteminin kabul edilmesi, e-atıklarla ilgili mevcut kuralların daha basit, amaca uygun ve içerdikleri kritik ham maddeler geri kazandıracak şekilde revize edilmesi, "atık" kriterlerinin uyumlu hale getirilmesi, parçaların sorumluluğunun (GÜS) basitleştirilerek dijitalleştirilmesi veli olarak genişletilmesi, metal kaldırma sonuçları için

• Trans-Bölgesel Döngüsellik Merkezleri, batarya geri dönüşümü için kritik olan batarya geri dönüşüm atıldığı (kara kütle) ihracata, arzın saklanması nedeniyle özel formatların sunulmasına,

• Küresel rekabet ve jeopolitik saldırıların engellenmesi, bir dizi ticaret savunması sürümünün ve diğer koruma araçlarının etkin şekilde kullanılması,

• Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın basitleştirilmesi ve etkinleştirilmesi amacıyla, 2025'in ikinci yarısında, Komisyon tarafından özetlenen bir SKDM inceleme raporunun güçlendirilmesi,

İlgili belge ve açıklanan açıklamalara Avrupa Komisyonunun internet üzerinden ulaşılabilmesite olup https://commission.europa.eu/topics/eu-competitiveness/clean-industrial-deal_en  linkinin ziyaret edilmesi önem arz etmektedir.

Bilginize sunarız.

KONYA TİCARET ODASI BAŞKANLIĞI 

EK: Mutabakat