KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – TEMMUZ 2024

KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – TEMMUZ 2024
Konya Ticaret Odası ve TEPAV işbirliği ile yapılan “Konya İli Ekonomik Göstergeleri”, Konya ekonomisinin aylık sektörel analizi ortaya çıkmaktadır. Çalışma beş ayrı alt bültenden oluşmaktadır: Perakende Güven Endeksi, Hizmet Sektörü Güven Endeksi, İnşaat Sektörü Güven Endeksi, İstihdam İzleme Bülteni ve Dış Ticaret Bülteni. Perakende sektöründe 300, Hizmetler sektöründe 300 ve İnşaat sektöründe 200 firma ile anket yapılmaktadır.
Konya’da perakende güveni geçen aya ve geçen yıla kıyasla azaldı
Haziran 2024’te TEPAV Perakende Güven Endeksi (TEPE) -8,0 puan değerini alırken, KOPE 0,6 puan değerini almıştır. Geçen yılın aynı dönemine göre KOPE 8,1 puan azalış, TEPE 2,5 puan artış göstermiştir. Geçen aya göre bakıldığında ise KOPE 1,3 puan düşüş, TEPE ise 3,9 puan artış göstermiştir. Konya perakendesi Türkiye genelinden ve AB-27’den daha olumlu seyrederken, KOPE değerinin yıllık azalışında, geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu ve önümüzdeki 3 ayda satış beklentisi göstergelerindeki sırasıyla 18,7 ve 3,8 puanlık kötüleşme belirleyici olmuştur. Diğer taraftan iyileşme ve mevcut stok düzeyinin normalin üzerinde olduğu yönündeki 1,7 puanlık değişim endekse olumsuz yansımıştır.
Perakende güveni Haziran ayında yalnızca “mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri” sektöründe arttı
Konya’da perakende sektörüne alt sektörler itibarıyla bakıldığında, Haziran ayında geçen yılın aynı dönemine göre “mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri”, “motorlu taşıtlar”, “elektrikli ev aletleri, radyo ve televizyonlar”, “diğer (akaryakıt istasyonu, eczane, parfümeri, nalbur, züccaciye, kırtasiye, vb.)” ve “yiyecek, içecek ve tütün ürünleri” sektörlerinde ortalamanın üzerinde; “birden fazla türde ürün satan bakkal, market ve büyük mağazalar” ve “tekstil, hazır giyim ve ayakkabı” sektörlerinde ise ortalamanın altında değişimler görülmüştür. “Tekstil, hazır giyim ve ayakkabı” sektöründe yüzde 14,2 puanlık daralma görülmektedir.
Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen aya göre Konya’da ve AB-27’de artarken, Türkiye genelinde azaldı
Haziran ayında Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen yıla göre 6,0 puan azalırken, geçen aya göre ise 15,1 puan artarak 7,6 puan değerini almıştır. Türkiye genelini temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi ise Haziran 2024’te geçen aya göre 0,7 puan, geçen yıla göre 1,8 puan azalarak 21,9 puan değerine ulaşmıştır. AB-27’yi temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi Haziran 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 1,1 puan, bir önceki aya göre ise 0,4 puan artarak 10,2 puan değerini almıştır.
Geçen yıla göre talep yetersizliğinin faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı belirgin olarak arttı
Konya’da hizmetler sektöründeki firmaların faaliyetlerini kısıtlayan faktörlere ilişkin değerlendirmeleri geçen yıla göre karşılaştırıldığında, talep yetersizliğinin, finansal kısıtların ve (kısmen işgücü eksikliğinin) faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı artmıştır. Materyal veya ekipman eksikliğini belirtenlerin oranı ise azalmıştır. Haziran ayında değerlendirme anketine katılan firmaların yüzde 16,3’ü finansal kısıtların, 14,0’ü talep yetersizliğinin, yüzde 2,0’si işgücü eksikliğinin ve yüzde 0,3’ü materyal veya ekipman eksikliğinin faaliyetlerini kısıtladığını belirtmiştir. Faaliyetlerini kısıtlayıcı faktör olmadığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 14,0’tür
İnşaat sektörü güveni Konya’da artarken Türkiye’de azaldı
Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 0,8 puan azalırken, bir önceki aya göre ise 5,0 puan artarak -9,5 puan değerini almıştır. Diğer taraftan, Haziran 2024’te Türkiye genelini temsil eden inşaat sektörü güven endeksi -10,5 puan ve AB-27’yi temsil eden güven endeksi ise -5,4 puan değerini almıştır. Haziran ayında inşaat sektörü güven endeksi Konya’da artmış, Türkiye’de azalmış ve AB-27’de ise sabit kalmıştır. Endeksler, Türkiye genelinde Temmuz 2020, Konya’da ise Eylül 2021’den sonra kötümser algıların ağırlıkta olduğunu gösteren negatif değerler alırken, AB-27’de ise (Mayıs 2023 dışında) Ekim 2022’den bu yana negatif değerlidir.
Konya’da Kadın İstihdamının Payı Artıyor
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayınlanan Nisan ayı kayıtlı istihdam istatistiklerine göre, Konya’da toplam sigortalı çalışan sayısı geçen yılın aynı ayına göre 16.073 (yüzde 3,0) artarak 559.603 olmuş, geçen aya göre ise 90 (yüzde 0,02) azalış gerçekleşmiştir. İlgili dönemde Türkiye genelinde ise yıllık değişim oranı yüzde 2,3 düzeyinde olup toplam sigortalı çalışan sayısı bir önceki aya göre 32.356 artarak 22.942.891 olmuştur. Konya’da çalışan sınıfı ayrımı incelendiğinde, istihdamda geçen aya göre kayıtlı çiftçi ve esnaf grubu dışında diğer gruplarda artış gözlenmektedir. Nisan ayında geçen aya göre esnaf grubunda yüzde 0,6, kayıtlı çiftçi grubunda yüzde 0,3 azalış yaşanırken, kamu çalışan grubunda yüzde 8,3 ve sigortalı ücretli istihdamında yüzde 3,4 artış olmuştur. Diğer taraftan, Türkiye’de 7. sırada yer alan Konya’da faaliyet gösteren iş yeri sayısı Nisan 2023’e kıyasla yüzde 5,2 oranında artış göstererek 54.440’a ulaşmıştır. Bu dönemde, kadın istihdamı yüzde 5,6 artarak 94.090 olmuş ve toplam istihdamdaki payı yüzde 26,0’dan yüzde 26,6’ya çıkmıştır.
Konya’da İhracatın İthalatı Karşılama Oranı Yükseliyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Özel Ticaret Sistemine göre yayımlanan Dış Ticaret İstatistiklerine göre, Mayıs 2024’te Konya’nın ihracatı 331,5 milyon dolar, ithalatı ise 144,1 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Yıllıklandırılmış verilere bakıldığında, dış ticaret fazlasının 1,7 milyar dolar, ihracatın ithalatı karşılama oranının ise yüzde 222 düzeyinde gerçekleştiği görülmektedir. Konya’da 2023 yılının ikinci yarısından itibaren ithalat artış hızı yavaşlarken ihracatın yükselmesine bağlı olarak ihracatın ithalatı karşılama oranı artış eğilimindedir ve Mayıs 2024 itibarıyla artış 42 puana çıkmıştır. Diğer taraftan Türkiye geneline bakıldığında, Mayıs 2024 itibarıyla yıllık ihracat gelirleri ithalat harcamalarının yüzde 71,9’unu karşılarken dış ticaret açığı da 90,8 milyar düzeyinde gerçekleşmiştir.
Mayıs 2024’te ihracat içinde yüzde 5,8’lik pay ile üçüncü sırada yer alan “alüminyum ve alüminyumdan eşya” sektörünün ihracatı geçen yılki 11,6 milyon dolar seviyesinden 19,1 milyon dolara ulaşmıştır (yüzde 65,1 artış). Diğer taraftan, bu dönemde ilk 10 sektör arasında yer alan ve toplam ihracat içinde yüzde 1,5’lik payı olan “Mobilyalar, yatak takımları, aydınlatma cihazları, reklam lambaları, ışıklı tabelalar vb., prefabrik yapılar” sektörü ihracatı en hızlı daralan sektör olmuştur. Ayrıca, “Demir veya çelikten eşya” ve “Hububat, un, nişasta veya süt müstahzarları, pastacılık ürünleri” sektörlerindeki daralmalar da dikkat çekmektedir.
Ülkeler bazında Konya’nın ihracat rakamlarına bakıldığında, Mayıs ayında ihracatın en fazla arttığı ülke İspanya olmuştur. Konya’nın İspanya’ya olan ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 293,2 artarak 12,3 milyon dolara ulaşmış, toplamdaki payı da yüzde 3,7’ye çıkmıştır. Diğer taraftan, bu dönemde Rusya, ABD, Birleşik Krallık ve Özbekistan’a yapılan ihracatta da yüzde 40’dan fazla artışlar gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra, Konya’nın ihracatında yüzde 3,2 payı olan İtalya’ya ihracat yüzde 14,2 oranında daralmıştır.
Konya İli Ekonomik Göstergeler için tıklayınız.