KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – NİSAN 2024

KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – NİSAN 2024

Konya Ticaret Odası ve TEPAV işbirliği ile yapılan “Konya İli Ekonomik Göstergeleri”, Konya ekonomisinin aylık sektörel analizi ortaya çıkmaktadır. Çalışma beş ayrı alt bültenden oluşmaktadır: Perakende Güven Endeksi, Hizmet Sektörü Güven Endeksi, İnşaat Sektörü Güven Endeksi, İstihdam İzleme Bülteni ve Dış Ticaret Bülteni. Perakende sektöründe 300, Hizmetler sektöründe 300 ve İnşaat sektöründe 200 firma ile anket yapılmaktadır.

Konya’da perakende güveni geçen aya ve geçen yıla kıyasla azaldı

Mart 2024’te TEPAV Perakende Güven Endeksi (TEPE) -9,0 puan değerini alırken, KOPE -1,7 puan değerini almıştır. Geçen yılın aynı dönemine göre KOPE 13,3 puan azalırken, TEPE değişim göstermemiştir. Geçen aya göre bakıldığında ise KOPE 1,0 puan düşüş, TEPE ise 6,6 puan artış göstermiştir. Konya perakendesi Türkiye genelinden ve AB-27’den daha olumlu seyrederken, KOPE değerinin yıllık azalışında, geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu ve önümüzdeki 3 ayda satış beklentisi göstergelerindeki sırasıyla 11,4 ve 27,4 puanlık kötüleşme belirleyici olmuştur. Diğer taraftan mevcut stok düzeyinin normalin üzerinde olduğu yönündeki 1,3 puanlık değişim endekse olumsuz yansımıştır.

Perakende güveni Mart ayında en çok “mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri” sektöründe azaldı

Konya’da perakende sektörüne alt sektörler itibarıyla bakıldığında, Mart ayında geçen yılın aynı dönemine göre “yiyecek, içecek ve tütün ürünleri”, “motorlu taşıtlar”,  “birden fazla türde ürün satan bakkal, market ve büyük mağazalar”, “tekstil, hazır giyim ve ayakkabı” ve “diğer (akaryakıt istasyonu, eczane, parfümeri, nalbur, züccaciye, kırtasiye, vb.)” sektörlerinde ortalamanın üzerinde; “elektrikli ev aletleri, radyo ve televizyonlar” ve “mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri” sektörlerinde ise ortalamanın altında değişimler görülmüştür. “Mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri” sektöründe yüzde 51,2 puanlık daralma görülmektedir.

Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen aya göre Konya’da, AB-27’de ve Türkiye genelinde arttı

Mart ayında Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen yıla göre 15,3 puan azalırken, geçen aya göre 2,9 puan artarak -1,4 puan değerini almıştır. Türkiye genelini temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi ise Mart 2024’te geçen aya göre 3,7 puan, geçen yıla göre 4,6 puan artarak 16,8 puan değerine ulaşmıştır. AB-27’yi temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi Mart 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 0,5 puan azalırken, bir önceki aya göre ise 1,2 puan artarak 5,4 puan değerini almıştır.

Geçen yıla göre talep yetersizliğinin faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı belirgin olarak arttı

Konya’da hizmetler sektöründeki firmaların faaliyetlerini kısıtlayan faktörlere ilişkin değerlendirmeleri geçen yıla göre karşılaştırıldığında, talep yetersizliğini ve finansal kısıtların faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı artmıştır. Materyal veya ekipman eksikliğini ve işgücü eksikliğini belirtenlerin oranı azalmıştır. Mart ayında değerlendirme anketine katılan firmaların yüzde 24,7’si talep yetersizliğinin, yüzde 14,3’ü finansal kısıtların, yüzde 0,7’si materyal ve ekipman eksikliğinin ve yüzde 0,3’ü işgücü eksikliğinin faaliyetlerini kısıtladığını belirtmiştir. Faaliyetlerini kısıtlayıcı faktör olmadığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 8,7’dir.

İnşaat sektörü güven endeksleri Konya’da ve Türkiye’de azalırken, AB-27’de arttı

Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Mart 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 17,5 puan, bir önceki aya göre ise 2,5 puan azalarak -20,5 puan değerini almıştır. Diğer taraftan, Mart 2024’te Türkiye genelini temsil eden inşaat sektörü güven endeksi -8,7 puan, AB-27’yi temsil eden güven endeksi ise -7,1 puan değerini almıştır. Mart ayında inşaat sektörü güven endeksi Konya’da ve Türkiye’de azalırken, AB-27’de artmıştır. Endeksler, Türkiye genelinde Temmuz 2020, Konya’da ise Eylül 2021’den sonra kötümser algıların ağırlıkta olduğunu gösteren negatif değerler alırken, AB-27’de ise (Mayıs 2023 dışında) Ekim 2022’den bu yana negatif değerlidir.

Konya’da Sigortalı Çalışan Sayısı Geriliyor

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayınlanan Ocak ayı kayıtlı istihdam istatistiklerine göre, Konya’da toplam sigortalı çalışan sayısı geçen yılın aynı ayına göre 5 bin 353 (yüzde 0,9) azalarak 558 bin 510 olmuş, geçen aya göre ise 6 bin 189 (yüzde 1,1) azalış gerçekleşmiştir. Eğilim olarak değerlendirildiğine, 203 yılı Nisan ayı sonrasında gözlenen artışın Ocak 2024’te azalışa geçtiği görülmektedir. İlgili dönemde Türkiye genelinde ise yıllık değişim oranı yüzde -0,6 düzeyinde olup toplam sigortalı çalışan sayısı bir önceki aya göre 219 bin 161 azalarak 22,8 milyon olmuştur. Konya’da çalışan sınıfı ayrımı incelendiğinde, istihdamda geçen aya göre kamu çalışanı dışında diğer gruplarda azalış gözlenmektedir. Ocak ayında geçen aya göre esnaf grubunda yüzde 0,1, çiftçi grubunda yüzde 1,5 ve sigortalı ücretli çalışan istihdamında yüzde 1,6’lık azalış yaşanırken, kamu çalışan grubunda yüzde 0,3 artış olmuştur (Şekil 1). Diğer taraftan, Türkiye’de 7. sırada yer alan Konya’da faaliyet gösteren iş yeri sayısı Ocak 2023’e kıyasla yüzde 3,7 oranında artış göstererek 54 bin 335’e ulaşmıştır. Bu dönemde, kadın istihdamı yüzde 1,0 artarak 93 bin 630 olmuş ve toplam istihdamdaki payı yüzde 25,3’den yüzde 26,3’e çıkmıştır.

Konya’da İhracatın İthalatı Karşılama Oranı Son Sekiz Ayda 30 Puan Yükseldi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Özel Ticaret Sistemine göre yayımlanan Dış Ticaret İstatistiklerine göre, Şubat 2024’te Konya’nın ihracatı 298,5 milyon dolar, ithalatı ise 119,6 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Yıllıklandırılmış verilere bakıldığında, dış ticaret fazlasının 1,6 milyar dolar, ihracatın ithalatı karşılama oranının ise yüzde 208 düzeyinde gerçekleştiği görülmektedir. Konya’da 2023 yılının ikinci yarısından itibaren ithalat gerilerken ihracatın yükselmesine bağlı olarak ihracatın ithalatı karşılama oranı artış eğilimindedir ve Şubat 2024 itibarıyla son sekiz aydaki artış 30,2 puana çıkmıştır. Diğer taraftan Türkiye geneline bakıldığında, Şubat 2024 itibarıyla yıllık ihracat gelirleri ithalat harcamalarının yüzde 70,9’unu karşılarken ve dış ticaret açığı 96,5 milyar düzeyinde gerçekleşmiştir.

Şubat 2023’te ihracat içinde yüzde 3,8’lik pay ile beşinci sırada yer alan “Şeker ve şeker mamulleri” sektörünün ihracatı geçen yılki 1 milyon 850 bin dolar seviyesinden 11 milyon 224 bin dolara ulaşmıştır. Diğer taraftan, bu dönemde ilk 10 sektör arasında yer alan ve toplam ihracat içinde yüzde 4,4’lük payı olan “Demir veya çelikten eşya” sektörü ihracatı en hızlı daralan sektör olmuştur. Diğer taraftan, “Kakao ve kakao müstahazarları” ve “Plastikler ve mamulleri” sektörlerindeki daralmalar da dikkat çekmektedir.

Ülkeler bazında Konya’nın ihracat rakamlarına bakıldığında, Şubat ayında ihracatın en fazla arttığı ülke Suriye olmuştur. Konya’nın Suriye’ye olan ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık 9 kat artarak 8,8 milyon dolara ulaşmış, toplamdaki payı da yüzde 2,9’a çıkmıştır. Diğer taraftan, bu dönemde Suudi Arabistan ve Irak’a yapılan ihracatta da yüzde 50 den fazla artışlar gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra, Konya’nın ihracatında yüzde 8,5 payı olan Rusya’ya ihracat yüzde 4,0, yüzde 2,9 payı olan İtalya’ya ihracat ise yüzde 11,7 oranında daralmıştır.

Konya İli Ekonomik Göstergeler için tıklayınız.