KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – MAYIS 2024

KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – MAYIS 2024

Konya Ticaret Odası ve TEPAV işbirliği ile yapılan “Konya İli Ekonomik Göstergeleri”, Konya ekonomisinin aylık sektörel analizi ortaya çıkmaktadır. Çalışma beş ayrı alt bültenden oluşmaktadır: Perakende Güven Endeksi, Hizmet Sektörü Güven Endeksi, İnşaat Sektörü Güven Endeksi, İstihdam İzleme Bülteni ve Dış Ticaret Bülteni. Perakende sektöründe 300, Hizmetler sektöründe 300 ve İnşaat sektöründe 200 firma ile anket yapılmaktadır.

Konya’da perakende güveni geçen aya kıyasla artarken, geçen yıla kıyasla azaldı

Nisan 2024’te TEPAV Perakende Güven Endeksi (TEPE) -10,9 puan değerini alırken, KOPE 5,3 puan değerini almıştır. Geçen yılın aynı dönemine göre KOPE 7,8 puan, TEPE 7,6 puan azalış göstermemiştir. Geçen aya göre bakıldığında ise KOPE 6,7 puan artış, TEPE ise 2,2 puan düşüş göstermiştir. Konya perakendesi Türkiye genelinden ve AB-27’den daha olumlu seyrederken, KOPE değerinin aylık artışında, geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu ve önümüzdeki 3 ayda satış beklentisi göstergelerindeki sırasıyla 3,6 ve 10,6 puanlık iyileşme belirleyici olmuştur. Diğer taraftan mevcut stok düzeyinin normalin altında olduğu yönündeki 6,0 puanlık değişim endekse olumlu yansımıştır.

Perakende güveni Nisan ayında sadece “tekstil, hazır giyim ve ayakkabı” sektöründe arttı

Konya’da perakende sektörüne alt sektörler itibarıyla bakıldığında, Nisan ayında geçen yılın aynı dönemine göre “tekstil, hazır giyim ve ayakkabı”, “mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri” ve “motorlu taşıtlar” sektörlerinde ortalamanın üzerinde; “birden fazla türde ürün satan bakkal, market ve büyük mağazalar”, “yiyecek, içecek ve tütün ürünleri”, “elektrikli ev aletleri, radyo ve televizyonlar” ve “diğer (akaryakıt istasyonu, eczane, parfümeri, nalbur, züccaciye, kırtasiye, vb.)” sektörlerinde ise ortalamanın altında değişimler görülmüştür. “Diğer (akaryakıt istasyonu, eczane, parfümeri, nalbur, züccaciye, kırtasiye, vb.) sektöründe yüzde 21,7 puanlık daralma görülmektedir.

Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen aya göre Konya’da azalırken, AB-27’de ve Türkiye genelinde arttı

Nisan ayında Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen yıla göre 16,3 puan, geçen aya göre ise 1,9 puan azalarak -3,3 puan değerini almıştır. Türkiye genelini temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi ise Nisan 2024’te geçen aya göre 2,1 puan artarken, geçen yıla göre 1,1 puan azalarak 18,9 puan değerine ulaşmıştır. AB-27’yi temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi Nisan 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 2,4 puan azalırken, bir önceki aya göre ise 2,0 puan artarak 7,4 puan değerini almıştır.

Geçen yıla göre talep yetersizliğinin faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı belirgin olarak arttı

Konya’da hizmetler sektöründeki firmaların faaliyetlerini kısıtlayan faktörlere ilişkin değerlendirmeleri geçen yıla göre karşılaştırıldığında, talep yetersizliğini ve finansal kısıtların faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı artmıştır. Materyal veya ekipman eksikliğini ve işgücü eksikliğini belirtenlerin oranı azalmıştır. Nisan ayında değerlendirme anketine katılan firmaların yüzde 18,0’i talep yetersizliğinin, yüzde 20,0’si finansal kısıtların, yüzde 2,7’si işgücü eksikliğinin ve yüzde 1,0’i materyal veya ekipman eksikliğinin faaliyetlerini kısıtladığını belirtmiştir. Faaliyetlerini kısıtlayıcı faktör olmadığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 9,0’dur.

İnşaat sektörü güven endeksleri Konya’da, Türkiye’de ve AB-27’de arttı

Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Nisan 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 15,3 puan azalırken, bir önceki aya göre ise 3,5 puan artarak -17,0 puan değerini almıştır. Diğer taraftan, Nisan 2024’te Türkiye genelini temsil eden inşaat sektörü güven endeksi -7,8 puan, AB-27’yi temsil eden güven endeksi ise -5,4 puan değerini almıştır. Nisan ayında inşaat sektörü güven endeksi Konya’da, Türkiye’de ve AB-27’de artmıştır. Endeksler, Türkiye genelinde Temmuz 2020, Konya’da ise Eylül 2021’den sonra kötümser algıların ağırlıkta olduğunu gösteren negatif değerler alırken, AB-27’de ise (Mayıs 2023 dışında) Ekim 2022’den bu yana negatif değerlidir.

Konya’da Kadın İstihdamının Payı Artıyor

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayınlanan Şubat ayı kayıtlı istihdam istatistiklerine göre, Konya’da toplam sigortalı çalışan sayısı geçen yılın aynı ayına göre 1.086 (yüzde 0,2) azalarak 558.390 olmuş, geçen aya göre ise 120 (yüzde 0,02) azalış gerçekleşmiştir. İlgili dönemde Türkiye genelinde ise yıllık değişim oranı yüzde -1,4 düzeyinde olup toplam sigortalı çalışan sayısı bir önceki aya göre 4.672 artarak 22.807.299 olmuştur. Konya’da çalışan sınıfı ayrımı incelendiğinde, istihdamda geçen aya göre sigortalı ücretli çalışan dışında diğer gruplarda azalış gözlenmektedir. Şubat ayında geçen aya göre esnaf grubunda yüzde 0,5, çiftçi grubunda yüzde 0,9 ve kamu çalışan grubunda yüzde 0,01’lik azalış yaşanırken, sigortalı ücretli çalışan grubunda yüzde 0,2 artış olmuştur (Şekil 1). Diğer taraftan, Türkiye’de 7. sırada yer alan Konya’da faaliyet gösteren iş yeri sayısı Şubat 2023’e kıyasla yüzde 4,0 oranında artış göstererek 54.361’e ulaşmıştır. Bu dönemde, kadın istihdamı yüzde 1,9 artarak 93.829 olmuş ve toplam istihdamdaki payı yüzde 25,3’den yüzde 26,3’e çıkmıştır.

Konya’da İhracatın İthalatı Karşılama Oranı Yükseliyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Özel Ticaret Sistemine göre yayımlanan Dış Ticaret İstatistiklerine göre, Mart 2024’te Konya’nın ihracatı 309,8 milyon dolar, ithalatı ise 118,7 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Yıllıklandırılmış verilere bakıldığında, dış ticaret fazlasının 1,7 milyar dolar, ihracatın ithalatı karşılama oranının ise yüzde 211 düzeyinde gerçekleştiği görülmektedir. Konya’da 2023 yılının ikinci yarısından itibaren ithalat gerilerken ihracatın yükselmesine bağlı olarak ihracatın ithalatı karşılama oranı artış eğilimindedir ve Mart 2024 itibarıyla artış 19 puana çıkmıştır. Diğer taraftan Türkiye geneline bakıldığında, Mart 2024 itibarıyla yıllık ihracat gelirleri ithalat harcamalarının yüzde 71,2’sini karşılarken ve dış ticaret açığı 94,8 milyar düzeyinde gerçekleşmiştir.

Mart 2024’te ihracat içinde yüzde 2,2’lik pay ile dokuzuncu sırada yer alan “Şeker ve şeker mamulleri” sektörünün ihracatı geçen yılki 2,2 milyon dolar seviyesinden 6,7 milyon dolara ulaşmıştır. Diğer taraftan, bu dönemde ilk 10 sektör arasında yer alan ve toplam ihracat içinde yüzde 4,9’luk payı olan “Demir veya çelikten eşya” sektörü ihracatı en hızlı daralan sektör olmuştur. Diğer taraftan, “Elektrikli makina ve cihazlar, ses kaydetme-verme, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları,aksam-parça-aksesuarı”, “Kakao ve kakao müstahazarları” ve “Plastikler ve mamulleri” sektörlerindeki daralmalar da dikkat çekmektedir.

Ülkeler bazında Konya’nın ihracat rakamlarına bakıldığında, Mart ayında ihracatın en fazla arttığı ülke İspanya olmuştur. Konya’nın İspanya’ya olan ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 136,2 puan artarak 9,65 milyon dolara ulaşmış, toplamdaki payı da yüzde 3,1’e çıkmıştır. Diğer taraftan, bu dönemde Suudi Arabistan ve Birleşik Krallığa yapılan ihracatta da yüzde 30 den fazla artışlar gerçekleşmiştir.  Bunun yanı sıra, Konya’nın ihracatında yüzde 3,4 payı olan İtalya’ya ihracat yüzde 13,0 oranında daralmıştır.

Konya İli Ekonomik Göstergeler için tıklayınız.