KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – MART 2024
KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – MART 2024
Konya Ticaret Odası ve TEPAV işbirliği ile yapılan “Konya İli Ekonomik Göstergeleri”, Konya ekonomisinin aylık sektörel analizi ortaya çıkmaktadır. Çalışma beş ayrı alt bültenden oluşmaktadır: Perakende Güven Endeksi, Hizmet Sektörü Güven Endeksi, İnşaat Sektörü Güven Endeksi, İstihdam İzleme Bülteni ve Dış Ticaret Bülteni. Perakende sektöründe 300, Hizmetler sektöründe 300 ve İnşaat sektöründe 200 firma ile anket yapılmaktadır.
Konya’da perakende güveni geçen aya ve geçen yıla kıyasla azaldı
Şubat 2024’te TEPAV Perakende Güven Endeksi (TEPE) -16,0 puan değerini alırken, KOPE -3,7 puan değerini almıştır. Geçen yılın aynı dönemine göre KOPE 12,2 puan, TEPE 12,0 puan azalmıştır. Geçen aya göre bakıldığında ise KOPE 1,9 puan, TEPE ise 4,8 puan düşüş göstermiştir. Konya perakendesi Türkiye genelinden ve AB-27’den daha olumlu seyrederken, KOPE değerinin yıllık azalışında, geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu ve önümüzdeki 3 ayda satış beklentisi göstergelerindeki sırasıyla 10,6 ve 20,6 puanlık kötüleşme belirleyici olmuştur. Diğer taraftan mevcut stok düzeyinin normalin üzerinde olduğu yönündeki 5,4 puanlık değişim endekse olumsuz yansımıştır.
Perakende güveni Şubat ayında yalnızca “elektrikli ev aletleri, radyo ve televizyonlar” sektöründe arttı
Konya’da perakende sektörüne alt sektörler itibarıyla bakıldığında, Şubat ayında geçen yılın aynı dönemine göre “elektrikli ev aletleri, radyo ve televizyonlar”, “mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri” ve “diğer (akaryakıt istasyonu, eczane, parfümeri, nalbur, züccaciye, kırtasiye, vb.)” sektörlerinde ortalamanın üzerinde; “tekstil, hazır giyim ve ayakkabı”, “yiyecek, içecek ve tütün ürünleri”, “motorlu taşıtlar” ve “birden fazla türde ürün satan bakkal, market ve büyük mağazalar” sektörlerinde ise ortalamanın altında değişimler görülmüştür. “Birden fazla türde ürün satan bakkal, market ve büyük mağazalar” sektöründe yüzde 28,5 puanlık daralma görülmektedir.
Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen aya göre AB-27’de azalırken, Konya ve Türkiye genelinde arttı
Şubat ayında Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen yıla göre 8,8 puan azalırken, geçen aya göre 9,7 puan artarak -4,3 puan değerini almıştır. Türkiye genelini temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi ise Şubat 2024’te geçen aya göre 4,5 puan, geçen yıla göre 3,5 puan artarak 13,1 puan değerine ulaşmıştır. AB-27’yi temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi Şubat 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 1,7 puan, bir önceki aya göre ise 0,6 puan azalarak 4,2 puan değerini almıştır.
Geçen yıla göre talep yetersizliğinin faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı belirgin olarak arttı
Konya’da hizmetler sektöründeki firmaların faaliyetlerini kısıtlayan faktörlere ilişkin değerlendirmeleri geçen yıla göre karşılaştırıldığında, talep yetersizliğini ve finansal kısıtların faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı artmıştır. Materyal veya ekipman eksikliğini belirtenlerin oranı ise sabit kalırken, işgücü eksikliğini belirtenlerin oranı azalmıştır. Şubat ayında değerlendirme anketine katılan firmaların yüzde 20,0’si talep yetersizliğinin, yüzde 15,0’i finansal kısıtların, yüzde 1,3’ü iş gücü eksikliğinin, yüzde 0,7’si ise materyal ve ekipman eksikliğinin faaliyetlerini kısıtladığını belirtmiştir. Faaliyetlerini kısıtlayıcı faktör olmadığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 6,7’dir.
İnşaat sektörü güven endeksleri Konya’da, Türkiye’de ve AB-27’de arttı
Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Şubat 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 5,8 puan azalırken, bir önceki aya göre ise 10,0 puan artarak -18,0 puan değerini almıştır. Diğer taraftan, Şubat 2024’te Türkiye genelini temsil eden inşaat sektörü güven endeksi -7,1 puan, AB-27’yi temsil eden güven endeksi ise -8,3 puan değerini almıştır. Şubat ayında inşaat sektörü güven endeksi Konya’da, AB-27’de ve Türkiye’de artmıştır. Endeksler, Türkiye genelinde Temmuz 2020, Konya’da ise Eylül 2021’den sonra kötümser algıların ağırlıkta olduğunu gösteren negatif değerler alırken, AB-27’de ise (Mayıs 2023 dışında) Ekim 2022’den bu yana negatif değerlidir.
2023 Yılında Konya’da Esnaf Sayısı %4,5 Düştü, 75 Bine Geriledi
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayınlanan Aralık ayı kayıtlı istihdam istatistiklerine göre, Konya’da toplam sigortalı çalışan sayısı geçen yılın aynı ayına göre 5 bin 270 (yüzde 0,9) azalarak 564 bin 699 olmuş, geçen aya göre ise 754 (yüzde 0,1) artış gerçekleşmiştir. Eğilim olarak değerlendirildiğine, Nisan ayından itibaren gözlenen artışın Aralık 2023’te azalışa geçtiği görülmektedir. İlgili dönemde Türkiye genelinde ise yıllık düşüş yüzde -3 düzeyinde olup toplam sigortalı çalışan sayısı bir önceki aya göre 64 bin 368 azalarak 23 milyon 22 bin milyon olmuştur. Konya’da çalışan sınıfı ayrımı incelendiğinde, istihdamda geçen aya göre kamu çalışanı dışında diğer gruplarda artış gözlenmektedir. Kasım ayında geçen aya göre esnaf grubunda yüzde 0,3, çiftçi grubunda yüzde 1,0 ve sigortalı ücretli çalışan istihdamında yüzde 0,1’lik artış yaşanırken, kamu çalışan grubunda yüzde 0,2 azalış olmuştur. Diğer taraftan, Türkiye’de 7. sırada yer alan Konya’da faaliyet gösteren iş yeri sayısı Aralık 2022’ye kıyasla yüzde 4,8 oranında artış göstererek 55 bin 281’e ulaşmıştır. Bu dönemde, kadın istihdamı yüzde 1,4 artarak 93 bin 007 olmuş ve toplam istihdamdaki payı yüzde 25’ten yüzde 26’ya çıkmıştır.
Konya’da İhracatın İthalatı Karşılama Oranı Son Yedi Aydır Yükselmektedir.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Özel Ticaret Sistemine göre yayımlanan Dış Ticaret İstatistiklerine göre, Ocak 2024’te Konya’nın ihracatı 260,0 milyon dolar, ithalatı ise 98,6 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Yıllıklandırılmış verilere bakıldığında, dış ticaret fazlasının 1,7 milyar dolar, ihracatın ithalatı karşılama oranının ise yüzde 200 düzeyinde gerçekleştiği görülmektedir. Konya’da 2023 yılının ikinci yarısından itibaren ithalat gerilerken ihracatın yükselmesine bağlı olarak ihracatın ithalatı karşılama oranı artış eğilimindedir ve Ocak 2024 itibarıyla artış 23 puana çıkmıştır. Diğer taraftan Türkiye geneline bakıldığında, Ocak 2024 itibarıyla yıllık ihracat gelirleri ithalat harcamalarının yüzde 68,8’ini karşılarken ve dış ticaret açığı 105,7 milyar düzeyinde gerçekleşmiştir.
Ocak 2023’te ihracat içinde yüzde 6,0’lık pay ile üçüncü sırada yer alan “Hububat” sektörünün ihracatı geçen yılki 125 bin 64 dolar seviyesinden 15 milyon 646 bin dolara ulaşmıştır. Diğer taraftan, bu dönemde ilk 10 sektör arasında yer alan ve toplam ihracat içinde yüzde 2,1’lik payı olan “Elektrikli makina ve cihazlar, ses kaydetme-verme, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları,aksam-parça-aksesuarı” sektörü ihracatı en hızlı daralan sektör olmuştur. Diğer taraftan, “Kakao ve kakao müstahazarları” ve “Alüminyum ve alüminyumdan eşya ” sektörlerindeki daralmalar da dikkat çekmektedir.
Ülkeler bazında Konya’nın ihracat rakamlarına bakıldığında, Ocak ayında ihracatın en fazla arttığı ülke İran olmuştur. Konya’nın İran’a olan ihracatı geçen yılın aynı ayına göre iki kat artarak 20,2 milyon dolara ulaşmış, toplamdaki payı da yüzde 7,8’e çıkmıştır. Diğer taraftan, bu dönemde BAE, İtalya ve Birleşik Krallık’a yapılan ihracatta da yüzde 28 dolayında artışlar gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra, Konya’nın ihracatında yüzde 8 payı olan Rusya’ya ihracat yüzde 7,5, yüzde 7,9 payı olan Almanya’ya ihracat ise yüzde 8,9 oranında daralmıştır.