KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – HAZİRAN 2024

KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – HAZİRAN 2024

Konya Ticaret Odası ve TEPAV işbirliği ile yapılan “Konya İli Ekonomik Göstergeleri”, Konya ekonomisinin aylık sektörel analizi ortaya çıkmaktadır. Çalışma beş ayrı alt bültenden oluşmaktadır: Perakende Güven Endeksi, Hizmet Sektörü Güven Endeksi, İnşaat Sektörü Güven Endeksi, İstihdam İzleme Bülteni ve Dış Ticaret Bülteni. Perakende sektöründe 300, Hizmetler sektöründe 300 ve İnşaat sektöründe 200 firma ile anket yapılmaktadır.

Konya’da perakende güveni geçen aya ve geçen yıla kıyasla azaldı

Mayıs 2024’te TEPAV Perakende Güven Endeksi (TEPE) -12,3 puan değerini alırken, KOPE 1,8 puan değerini almıştır. Geçen yılın aynı dönemine göre KOPE 11,1 puan, TEPE 2,6 puan azalış göstermiştir. Geçen aya göre bakıldığında ise KOPE 2,8 puan, TEPE ise 1,1 puan düşüş göstermiştir. Konya perakendesi Türkiye genelinden ve AB-27’den daha olumlu seyrederken, KOPE değerinin aylık azalışında, geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu göstergesindeki 19,3 puanlık kötüleşme belirleyici olmuştur. Diğer taraftan önümüzdeki 3 ayda satış beklentisi göstergesindeki 8,6 puanlık iyileşme ve mevcut stok düzeyinin normalin altında olduğu yönündeki 2,3 puanlık değişim endekse olumlu yansımıştır.

Perakende güveni Mayıs ayında tüm sektörlerde azaldı

Konya’da perakende sektörüne alt sektörler itibarıyla bakıldığında, Mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine göre “elektrikli ev aletleri, radyo ve televizyonlar” ve “diğer (akaryakıt istasyonu, eczane, parfümeri, nalbur, züccaciye, kırtasiye, vb.)” sektörlerinde ortalamanın üzerinde; “birden fazla türde ürün satan bakkal, market ve büyük mağazalar”, “tekstil, hazır giyim ve ayakkabı”, “yiyecek, içecek ve tütün ürünleri”, “motorlu taşıtlar” ve “mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri” sektörlerinde ise ortalamanın altında değişimler görülmüştür. “Mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri” sektöründe yüzde 30,9 puanlık daralma görülmektedir.

Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen aya göre Konya’da azalırken, AB-27’de ve Türkiye genelinde arttı

Mayıs ayında Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen yıla göre 23,3 puan, geçen aya göre ise 4,2 puan azalarak -7,6 puan değerini almıştır. Türkiye genelini temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi ise Mayıs 2024’te geçen aya göre 3,7 puan, geçen yıla göre 1,2 puan artarak 22,6 puan değerine ulaşmıştır. AB-27’yi temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi Mayıs 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 0,4 puan, bir önceki aya göre ise 2,4 puan artarak 9,8 puan değerini almıştır. Güven endeksinin Konya’da geçen yıl Kasım ayından bu yana olumsuz görünüme işaret ederken Türkiye geneli ve AB-27’de olumlu seyretmesi ve eğilimin 2024 yılında iyileşerek devam etmesi dikkat çekmektedir.

Geçen yıla göre talep yetersizliğinin faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı belirgin olarak arttı

Konya’da hizmetler sektöründeki firmaların faaliyetlerini kısıtlayan faktörlere ilişkin değerlendirmeleri geçen yıla göre karşılaştırıldığında, talep yetersizliğini, materyal ve ekipman eksikliğini ve finansal kısıtların faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı artmıştır. İşgücü eksikliğini belirtenlerin oranı azalmıştır. Mayıs ayında değerlendirme anketine katılan firmaların yüzde 18,3’ü talep yetersizliğinin, yüzde 16,3’ü finansal kısıtların, yüzde 2,3’ü işgücü eksikliğinin ve yüzde 2,0’si materyal veya ekipman eksikliğinin faaliyetlerini kısıtladığını belirtmiştir. Faaliyetlerini kısıtlayıcı faktör olmadığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 7,0’dir.

İnşaat sektörü güveni Konya’da artarken Türkiye’de azaldı

Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 13,0 puan azalırken, bir önceki aya göre ise 2,5 puan artarak -14,5 puan değerini almıştır. Diğer taraftan, Mayıs 2024’te Türkiye genelini temsil eden inşaat sektörü güven endeksi -8,6 puan ve AB-27’yi temsil eden güven endeksi ise -5,4 puan değerini almıştır. Mayıs ayında inşaat sektörü güven endeksi Konya’da artmış, Türkiye’de azalmış ve AB-27’de ise sabit kalmıştır. Endeksler, Türkiye genelinde Temmuz 2020, Konya’da ise Eylül 2021’den sonra kötümser algıların ağırlıkta olduğunu gösteren negatif değerler alırken, AB-27’de ise (Mayıs 2023 dışında) Ekim 2022’den bu yana negatif değerlidir.

Konya’da Kadın İstihdamının Payı Artıyor

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayınlanan Mart ayı kayıtlı istihdam istatistiklerine göre, Konya’da toplam sigortalı çalışan sayısı geçen yılın aynı ayına göre 7.701 (yüzde 1,4) azalarak 559.693 olmuş, geçen aya göre ise 1.303 (yüzde 0,2) artış gerçekleşmiştir. İlgili dönemde Türkiye genelinde ise yıllık değişim oranı yüzde -1,4 düzeyinde olup toplam sigortalı çalışan sayısı bir önceki aya göre 103.236 artarak 22.910.535 olmuştur. Konya’da çalışan sınıfı ayrımı incelendiğinde, istihdamda geçen aya göre sigortalı ücretli ve esnaf grubu dışında diğer gruplarda azalış gözlenmektedir. Mart ayında geçen aya göre esnaf grubunda yüzde 1,0, sigortalı ücretli çalışan grubunda yüzde 0,3 artış yaşanırken, kamu çalışan grubunda yüzde 0,1 ve çiftçi gurubunda yüzde 1,0 azalış olmuştur. Diğer taraftan, Türkiye’de 7. sırada yer alan Konya’da faaliyet gösteren iş yeri sayısı Mart 2023’e kıyasla yüzde 2,4 oranında artış göstererek 54.487’ye ulaşmıştır. Bu dönemde, kadın istihdamı yüzde 2,2 artarak 94.006 olmuş ve toplam istihdamdaki payı yüzde 24,9’dan yüzde 26,3’e çıkmıştır.

KONYA’DA İHRACATIN İTHALATI KARŞILAMA ORANI YÜKSELİYOR

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Özel Ticaret Sistemine göre yayımlanan Dış Ticaret İstatistiklerine göre, Nisan 2024’te Konya’nın ihracatı 247,18 milyon dolar, ithalatı ise 121,48 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Yıllıklandırılmış verilere bakıldığında, dış ticaret fazlasının 1,7 milyar dolar, ihracatın ithalatı karşılama oranının ise yüzde 217 düzeyinde gerçekleştiği görülmektedir. Konya’da 2023 yılının ikinci yarısından itibaren ithalat artış hızı yavaşlarken ihracatın yükselmesine bağlı olarak ihracatın ithalatı karşılama oranı artış eğilimindedir ve Nisan 2024 itibarıyla artış 32 puana çıkmıştır. Diğer taraftan Türkiye geneline bakıldığında, Nisan 2024 itibarıyla yıllık ihracat gelirleri ithalat harcamalarının yüzde 71,6’sını karşılarken ve dış ticaret açığı 92,9 milyar düzeyinde gerçekleşmiştir.

Nisan 2024’te ihracat içinde yüzde 5,1’lik pay ile üçüncü sırada yer alan “alüminyum ve alüminyumdan eşya” sektörünün ihracatı geçen yılki 10,0 milyon dolar seviyesinden 12,7 milyon dolara ulaşmıştır. Diğer taraftan, bu dönemde ilk 10 sektör arasında yer alan ve toplam ihracat içinde yüzde 1,8’lik payı olan “Elektrikli makina ve cihazlar, ses kaydetme-verme, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları, aksam-parça-aksesuarı” sektörü ihracatı en hızlı daralan sektör olmuştur. Ayrıca, “Demir veya çelikten eşya”, “Silahlar ve mühimmat, bunların aksam, parça ve aksesuarı” ve “Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları” sektörlerindeki daralmalar da dikkat çekmektedir.

Ülkeler bazında Konya’nın ihracat rakamlarına bakıldığında, Nisan ayında ihracatın en fazla arttığı ülke Birleşik Krallık olmuştur. Konya’nın Birleşik Krallık’a olan ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,3 artarak 5,95 milyon dolara ulaşmış, toplamdaki payı da yüzde 2,4’e çıkmıştır. Diğer taraftan, bu dönemde Suudi Arabistan, Polonya, Irak ve Özbekistan’a yapılan ihracatta da yüzde 10’dan fazla artışlar gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra, Konya’nın ihracatında yüzde 7,6 payı olan Almanya’ya ihracat yüzde 2,9 oranında daralmıştır.

Konya İli Ekonomik Göstergeler için tıklayınız.