KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – EYLÜL 2024
KONYA İLİ EKONOMİK GÖSTERGELERİ – EYLÜL 2024
Konya Ticaret Odası ve TEPAV işbirliği ile yapılan “Konya İli Ekonomik Göstergeleri”, Konya ekonomisinin aylık sektörel analizi ortaya çıkmaktadır. Çalışma beş ayrı alt bültenden oluşmaktadır: Perakende Güven Endeksi, Hizmet Sektörü Güven Endeksi, İnşaat Sektörü Güven Endeksi, İstihdam İzleme Bülteni ve Dış Ticaret Bülteni. Perakende sektöründe 300, Hizmetler sektöründe 300 ve İnşaat sektöründe 200 firma ile anket yapılmaktadır.
Konya’da perakende güveni geçen aya ve geçen yıla kıyasla arttı
Ağustos 2024’te TEPAV Perakende Güven Endeksi (TEPE) -6,3 puan değerini alırken, KOPE 0,5 puan değerini almıştır. Geçen yılın aynı dönemine göre KOPE 2,4 puan artış, TEPE 11,8 puan azalış göstermiştir. Geçen aya göre bakıldığında ise KOPE 1,2 puan, TEPE ise 1,1 puan artış göstermiştir. Konya perakendesi Türkiye genelinden ve AB-27’den daha olumlu seyrederken, KOPE değerinin yıllık artışında, önümüzdeki 3 ayda satış beklentisi göstergesindeki 12,0 puanlık iyileşme belirleyici olmuştur. Diğer taraftan mevcut stok düzeyinin normalin altında olduğu yönündeki 1,0 puanlık değişim endekse olumlu yansımıştır.
Perakende güveni Ağustos ayında en çok “birden fazla türde ürün satan bakkal, market ve büyük mağazalar” sektöründe arttı
Konya’da perakende sektörüne alt sektörler itibarıyla bakıldığında, Ağustos ayında geçen yılın aynı dönemine göre “birden fazla türde ürün satan bakkal, market ve büyük mağazalar”, “yiyecek, içecek ve tütün ürünleri” ve “motorlu taşıtlar” sektörlerinde ortalamanın üzerinde; “diğer (akaryakıt istasyonu, eczane, parfümeri, nalbur, züccaciye, kırtasiye, vb.)”, “tekstil, hazır giyim ve ayakkabı”, “elektrikli ev aletleri, radyo ve televizyonlar” ve “mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri” sektörlerinde ise ortalamanın altında değişimler görülmüştür. “Mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri” sektöründe yüzde 20,6 puanlık daralma görülmektedir.
Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen aya göre Konya’da artarken, AB-27’de ve Türkiye genelinde azaldı
Ağustos ayında Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen yıla göre 7,9 puan azalırken, geçen aya göre ise 5,4 puan artarak 3,2 puan değerini almıştır. Türkiye genelini temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi ise Ağustos 2024’te geçen aya göre 4,5 puan, geçen yıla göre 4,2 puan azalarak 16,8 puan değerine ulaşmıştır. AB-27’yi temsil eden Hizmetler Sektörü Güven Endeksi Ağustos 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 2,0 puan artarken, bir önceki aya göre ise 0,4 puan azalarak 7,9 puan değerini almıştır.
Geçen yıla göre talep yetersizliğinin faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı belirgin olarak arttı
Konya’da hizmetler sektöründeki firmaların faaliyetlerini kısıtlayan faktörlere ilişkin değerlendirmeleri geçen yıla göre karşılaştırıldığında, talep yetersizliğini ve materyal veya ekipman eksikliğinin faaliyetleri kısıtladığını belirtenlerin oranı artmıştır. Ağustos ayında değerlendirme anketine katılan firmaların yüzde 19,0’u talep yetersizliğinin, yüzde 16,0’sı finansal kısıtların, yüzde 1,7’si işgücü eksikliğinin ve yüzde 0,7’si materyal veya ekipman eksikliğinin faaliyetlerini kısıtladığını belirtmiştir. Faaliyetlerini kısıtlayıcı faktör olmadığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 11,7’dir.
İnşaat sektörü güveni Konya’da artarken, Türkiye’de sabit kaldı
Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Ağustos 2024’te geçen yılın aynı dönemine göre 2,3 puan, bir önceki aya göre ise 16,8 puan artarak -12,0 puan değerini almıştır. Diğer taraftan, Ağustos 2024’te Türkiye genelini temsil eden inşaat sektörü güven endeksi -11,9 puan ve AB-27’yi temsil eden güven endeksi ise -6,6 puan değerini almıştır. Ağustos ayında inşaat sektörü güven endeksi Konya’da artmış, Türkiye’de sabit kalmış ve AB-27’de azalmıştır. Endeksler, Türkiye genelinde Temmuz 2020, Konya’da ise Eylül 2021’den sonra kötümser algıların ağırlıkta olduğunu gösteren negatif değerler alırken, AB-27’de ise (Mayıs 2023 dışında) Ekim 2022’den bu yana negatif değerlidir.
Konya’da Esnaf Sayısı Geçen Yıla Göre 752 Arttı
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayınlanan Haziran ayı kayıtlı istihdam istatistiklerine göre, Konya’da toplam sigortalı çalışan sayısı geçen yılın aynı ayına göre 13.160 (yüzde 2,4) artarak 562.982 olmuş, geçen aya göre ise 5.302 (yüzde 0,9) azalış gerçekleşmiştir. İlgili dönemde Türkiye genelinde ise yıllık değişim oranı yüzde 1,7 düzeyinde olup toplam sigortalı çalışan sayısı bir önceki aya göre 122.182 azalarak 23.205.992 olmuştur. Konya’da çalışan sınıfı ayrımı incelendiğinde, istihdamda geçen aya göre tüm çalışan gruplarında azalış gözlenmektedir. Haziran ayında geçen aya göre sigortalı ücretli istihdamında yüzde 1,3, kayıtlı esnaf grubunda yüzde 0,2, kayıtlı çiftçi grubunda yüzde 1,3 ve kamu çalışan grubunda yüzde 0,04 azalış gerçekleşmiştir (Şekil 1). Diğer taraftan, Türkiye’de 7. sırada yer alan Konya’da faaliyet gösteren iş yeri sayısı Haziran 2023’e kıyasla yüzde 4,3 oranında artış göstererek 55.021’e ulaşmıştır. Bu dönemde, kadın istihdamı yüzde 9,2 artarak 97.352 olmuş ve toplam istihdamdaki payı yüzde 25,6’dan yüzde 26,9’a çıkmıştır.
Konya’da İhracatın İthalatı Karşılama Oranı Yükseliyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Özel Ticaret Sistemine göre yayımlanan Dış Ticaret İstatistiklerine göre, Temmuz 2024’te Konya’nın ihracatı 248,3 milyon dolar, ithalatı ise 145,7 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Yıllıklandırılmış verilere bakıldığında, dış ticaret fazlasının 1,6 milyar dolar, ihracatın ithalatı karşılama oranının ise yüzde 230 düzeyinde gerçekleştiği görülmektedir. Konya’da 2023 yılının ikinci yarısından itibaren ithalat artış hızı yavaşlarken ihracatın yükselmesine bağlı olarak ihracatın ithalatı karşılama oranı artış eğilimindedir ve Temmuz 2024 itibarıyla artış 51 puana çıkmıştır. Diğer taraftan Türkiye geneline bakıldığında, Temmuz 2024 itibarıyla yıllık ihracat gelirleri ithalat harcamalarının yüzde 72,9’unu karşılarken dış ticaret açığı da 86,2 milyar düzeyinde gerçekleşmiştir.
Temmuz 2024’te ihracat içinde yüzde 2,9’luk pay ile dokuzuncu sırada yer alan “Metal cevherleri, cüruf ve kül” sektörünün ihracatı geçen yılki 796.9 bin dolar seviyesinden 9,0 milyon dolara ulaşmıştır (yüzde 1033,7 artış). Diğer taraftan, bu dönemde ilk 10 sektör arasında yer alan ve toplam ihracat içinde yüzde 4,1’lik payı olan “Hububat” sektörü ihracatı en hızlı daralan sektör olmuştur. Ayrıca, “Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça, aksesuarı” ve “Alüminyum ve alüminyumdan eşya” sektörlerindeki artışlar da dikkat çekmektedir.
Ülkeler bazında Konya’nın ihracat rakamlarına bakıldığında, Temmuz ayında ihracatın en fazla arttığı ülke Çin olmuştur. Konya’nın Çin’e olan ihracatı geçen yılın aynı ayına göre on kat artarak 10,0 milyon dolara ulaşmış, toplamdaki payı da yüzde 3,2’ye çıkmıştır. Diğer taraftan, bu dönemde Suudi Arabistan, ABD, Cezayir ve Birleşik Krallığa yapılan ihracatta da yüzde 50’den fazla artışlar gerçekleşmiştir.
Konya İli Ekonomik Göstergeler için tıklayınız.