Bina Yaşam Döngüsü Analizi için Yerel Çevresel Ürün Beyanı Veri Talebi Hk.


Sayın Üyemiz;

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından TOBB'a iletilen yazıda,

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde yapılan değişiklikler kapsamında, binaların yaşam döngüsü boyunca neden olduğu sera gazı emisyonlarının Binalarda Enerji Performansı Uygulaması (BEP-TR) üzerinden hesaplanması ve belgelenmesine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. 1/1/2027 tarihinden itibaren yapı ruhsatı alacak ve yapı inşaat alanı 10.000 m² ve üzeri olan binalara ait bina yaşam döngüsü analizi belgesinin, yapı kullanma izin belgesi verilmesi aşamasında Enerji Kimlik Belgesi ile birlikte ilgili idareye sunulması zorunlu olacaktır.

Bina yaşam döngüsü analizi; binanın ham madde temininden başlayarak tüm nakliye süreçleri dâhil inşaat, kullanım ve işletme, bakım, onarım, değişim, yenileme ve tadilat, yıkım, atık işleme ve bertaraf ile varsa yeniden kullanım, geri kazanım ve enerji ihracı süreçleri boyunca neden olduğu sera gazı emisyonlarının, Bakanlıkça belirlenen hesaplama yöntemleri ve standartlar doğrultusunda BEP-TR üzerinden hesaplanmasını ifade eder. Yapı malzemeleri ile mekanik, elektrik ve aydınlatma ürünlerinin yaşam döngüsü etkilerinin hesaplanmasında temel girdilerden biri, ürünlerin beyan birimi başına küresel ısınma potansiyeli (GWP) verileridir. Hesapların güvenilir biçimde yapılabilmesi amacıyla ulusal bir çevresel ürün verisi kütüphanesi oluşturulması hedeflenmekte olup, üretici firmalarımızın ilgili verileri Bakanlığımızla paylaşmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Çevresel Ürün Beyanı (Environmental Product Declaration – EPD), ISO 14025 kapsamında tanımlanan Tip III çevresel beyandır; bir ürünün çevresel performansını yaşam döngüsü değerlendirmesine dayalı olarak ortaya koyar ve bağımsız doğrulamaya tabidir. Yapı ürünlerine ilişkin EPD'lerin içeriği EN 15804 standardına göre belirlenmekte; beyan birimi, küresel ısınma potansiyeli göstergeleri, yaşam döngüsü modülleri, referans hizmet ömrü ile izlenebilirlik ve doğrulama bilgilerini içermektedir.

Ekteki veri talep formu iki bölümden oluşmaktadır:

  1. TS 825:2024 Ek E kapsamındaki yapı malzemeleri ile UTO belgesi bulunan ürünler,
  2. Mekanik, elektrik ve aydınlatma ürünleri.

Verilerin sağlanmasında aşağıdaki kademeli yaklaşım uygulanacaktır:

  • Kademe 1: EN 15804'e göre hazırlanmış ve bağımsız doğrulanmış EPD'si bulunan ürünler için EPD belgesi ile formda talep edilen özet GWP ve ürün bilgileri sunulacaktır.
  • Kademe 2: EPD'si bulunmayan ürünler için ilgili formda sarı ile işaretlenen zorunlu alanlar doldurulacak ve kullanılan veri kaynağı ile hesaplama yöntemi belirtilecektir.

EPD'si bulunmayan ürünlere ilişkin veriler, ürüne özgü yaşam döngüsü analizi çalışmasına veya geçiş aşamasında güvenilir sektör ortalaması ve veri tabanı verilerine dayanılarak hazırlanabilir. Kullanılan veri kaynağı, sistem sınırı ve hesaplama yöntemi formda açıkça belirtilmelidir.
 

Formda yer alan zorunlu ve ihtiyari alanların özeti aşağıda sunulmuştur:

Bilgi alanı

Açıklama / Dayanak

Doldurma durumu

Beyan    birimi     ve    dönüşüm/kütle bilgileri

Beyan birimi ile yoğunluk, gramaj veya ürün kütlesi gibi dönüşüm bilgileri — EN 15804

Zorunlu

A1–A3 GWP (kg CO₂e/beyan birimi)

Beşikten kapıya gömülü karbon — EN 15804

Zorunlu

A4, A5, B, C ve D modülü GWP değerleri

Nakliye, montaj, kullanım, ömür sonu ve sistem sınırı ötesi etkiler — TS EN 15978

Mevcutsa doldurulur

GWP-fosil, GWP-biyojenik ve
GWP-luluc

EN 15804+A2 çekirdek göstergeleri

EPD        varsa doldurulur

Biyojenik karbon içeriği

Özellikle ahşap ve ahşap esaslı ürünler — EN 16449

Ürün         için geçerliyse doldurulur

Referans hizmet ömrü (RSL)

Değişim senaryolarının ve B4 modülünün
hesabı — ISO 15686

Zorunlu

Montaj zayiatı / fire (%)

İnşaat aşaması atıklarının hesabı

Y a p ı malzemeleri için zorunlu

Üretim tesisi lokasyonu

A4 nakliye mesafesinin hesabı

Zorunlu

EPD numarası, program operatörü, EN 15804 sürümü, geçerlilik tarihi ve bağımsız doğrulama

İzlenebilirlik ve veri kalitesi — EN ISO 14025

EPD        varsa zorunlu

Veri kaynağı / hesaplama yöntemi

GWP değerinin elde edildiği yaşam döngüsü analizi çalışması, veri tabanı veya sektör ortalaması ile kullanılan sistem sınırı ve varsayımlar

EPD       yoksa zorunlu

 Bina yaşam döngüsü analizi uygulamasının 1/1/2027 tarihi itibarıyla etkin ve sağlıklı biçimde yürütülebilmesi, ülkemizin düşük karbonlu yapılı çevre ve net sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda güvenilir bir ulusal çevresel ürün verisi altyapısının oluşturulması ve yerli üretimin karbon performansının uluslararası standartlara uygun olarak belgelenebilmesi önem taşımaktadır.

Bu kapsamda, ekte yer alan veri talep formunun üyelerinize ve ilgili üreticilere iletilmesi; doldurulan formların en geç 28/08/2026 tarihine kadar resmî yazı ekinde Bakanlığımıza gönderilmesi ve ayrıca [email protected] e-posta adresine elektronik ortamda iletilmesi gerekmektedir.

Bilgilerinize sunulur.

KONYA TİCARET ODASI BAŞKANLIĞI