TUZLUKÇU

Yazı Boyutu :

TARİHİ VE COĞRAFİ YAPISI

Tuzlukçu İlçesi'nin tarihçesi eskilere dayanır; ama ne zaman ve kimler tarafından kurulduğu hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. İbrahim Hakkı Konyalı'nın “Konya İli” adlı kitabında Kanuni Devrinde Tuzlukçu’nun 15 hanelik bir oba olarak yerleştiği görülmektedir. Ancak Tuzlukçu halkının Doğanhisar İlçesi Ketenlik yaylasından gelerek Yazla (Apsarı) yakınlarında Viran veya Ören Tuzlukçu adı verilen mevkide konakladıkları, daha sonra bilinmeyen nedenlerle göç ederek bu günkü Yukarı Mahallede bulunan “Hüyük” ismi verilen tepenin çevresine yerleştikleri bilinmektedir. Yine ikinci  kafile olarak da Sultan Dağları eteklerinde yaşayan ve hayvancılıkla geçinen Avşar Türkmenlerinden bir boy gelmiş 1450 yıllarında bu kafile Aşağı Mahalle mevkiine yerleştiği bilinmektedir.          

İlçenin ismi hakkında çeşitli rivayetler vardır. Bir rivayete göre çevre köy ve kasabalardan tuz getirmek için Tuz Gölü’ne giden kervanların konaklama yeri olduğu için “TUZLUKÇU”, diğer bir rivayete göre ise arazinin kıraç ve ağaçsız olması sebebiyle sert esen rüzgarların kaldırdığı tozdan dolayı “TOZLUKÇU” denilmiş ve zamanla değişime uğrayarak “TUZLUKÇU” ismini almıştır.         

Cumhuriyetin ilk yıllarında Akşehir’e  bağlı bir köy olan Tuzlukçu, 1929 yılında Aşağı ve Yukarı Tuzlukçu’nun birleşmesiyle Nahiye olmuş, 1949 yılında da Belde olmuştur.         

09 MAYIS 1990 tarih ve 3644 sayılı kanun ile Tuzlukçu Kasabası İlçe statüsüne kavuşmuştur. İlk Tuzlukçu Kaymakamı Cemal Hüsnü KANSIZ 01 Ağustos 1991 tarihinde görevine başlamıştır.            

İlçenin idari sınırları şöyledir: Doğusunda Ilgın İlçesi, batısında Akşehir Gölü, Afyon İli ve Sultandağı İlçesi, güneyinde Akşehir ilçesi, kuzeyinde ise Yunak ilçesi ile çevrilidir.            

İlçe Konya’ya Ilgın yol güzergahından 117 Km, Akşehir ilçesi güzergahından ise 156 Km dir.            

İlçenin Yüzölçümü: Merkez 115 km2  köyler toplamı 489 km2  olmak üzere toplam 604 Km2 dir.            

İlçenin güneybatısında bulunan Akşehir Gölü Konya’nın 3. büyük gölüdür. Denizden yüksekliği 960 metredir. Göl, Konya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Tarafından 1992 yılında “Doğal Sit Alanı” ilan edilmiştir.            

İlçenin iklimi tipik karasal iklimdir Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlıdır, yer yer sert rüzgarlar hakimdir.            

NÜFUS DURUMU

İlçenin nüfusu 2010 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre  merkez 3805, köyler 3858 olmak üzere toplam 7663 dir.         

İlçede ölüm oranı yıllık % 0.09’dur. Doğum oranı ise % 0,2’dir.            

İlçede kilometre başına düşen insan sayısı 13 kişidir. Nüfusun %49’ u merkezde %51’ i ise köylerde yaşamaktadır. Nüfusun %49’ u Erkek %51’ i ise Kadındır. Okur- yazar oranı ise % 90’ dır. 

İDARİ DURUM 

İlçeye bağlı 11 köy vardır. İlçemizde kasaba yoktur. belediye olarak tek Belediye, merkez Belediyesi vardır. Askerlik Şubesi  ve Adliye Teşkilatı yoktur.Askerlik İşlemleri Akşehir  Askerlik Şubesi,Adli konular ise Akşehir Adliyesi tarafından yürütülmektedir.         

İlçe merkezi 4 mahalleden oluşmaktadır..Bu mahalleler şunlardır:Aşağı Mahalle,Yukarı Mahalle,Orta Mahalle ve Pazar Mahallesidir. İlçemize bağlı 11 köyümüz vardır.             

İlçeye bağlı Köyler şunlardır:Çöğürlü Köyü,Erdoğdu Köyü,Gürsu Köyü,Konarı Köyü,Köklüce Köyü,Kundullu Köyü,Mevlütlü Köyü,Pazarkaya Köyü,Subatan Köyü, Tursunlu Köyü ve Koraşı Köyü’dür.           

SOSYAL DURUM

İlçe halkının yarısı merkezde yarısı köylerde oturmaktadır. Dışarıya fazlaca göç olmamakla beraber ekonomik  durumun zayıf olması sebebiyle ilçeye de göç yoktur. Bunların sebebi ise konut açığı ve işsizliktir. İşsizlik sebebiyle halkın çoğu değişik illerde çalışmaktadır.            

Halkımızın başlıca geçim kaynağı tarım, hayvancılık, İpek Halıcılığı, ve bağcılıktır. İlçe merkezinde ve köylerimizde; üzüm, karpuz ve kavun üretimi yapılmaktadır. Üretimi teşvik etmek ve özendirmek için her yıl Eylül ayında Üzüm Karpuz ve İpek Halı Festivali düzenlenmektedir.            

İlçemizin Aile Sağlığı Merkezi Mülkiyeti, Özel İdareye ait binada, Toplum Sağlığı Merkezi ise Sağlık Ocağı binasında hizmet vermekte olup,bünyesinde 1 nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu ve Diş Hekimliği Ünitesi açılmıştır. 

EĞİTİM DURUMU

İlçe Merkezimizde 3 İlköğretim okulu ile 1 Çok Programlı Lise vardır. Lisede öğretmen sayısı 16 dır. (1) Müdür ve (1) Müdür Yardımcısı görevlidir. 82 erkek 71 kız olmak üzere toplam 153 öğrenci ve 12 derslik vardır.           

İlçe merkezinde 33 öğretmen görevlidir.321 kız 314 erkek olmak üzere öğrenci sayısı toplam 635 öğrenci ve 30 derslik mevcuttur.     

İlçemize bağlı köylerde 2 İlköğretim ve 1 karma sınıflı okul vardır. Bu okullarda 30 öğretmen görev yapmaktadır, 199 kız, 200 erkek öğrenci olmak üzere toplam 399 öğrenci vardır. Genel olarak ilköğretim öğrenci sayısı ise 1034’ dür.          

Öğretmen başına düşen öğrenci sayısı: ilköğretim okullarında 17, lisede ise 10 öğrencidir.Merkezdeki İlköğretim Okulları bünyesinde 3 tane Anasınıfı açılmış olup,28’ i erkek 26 sı kız olmak üzere toplam 54 öğrenci mevcuttur.Köylerde ise 5 tane Anasınıfı açılmış 38 erkek ve 35 kız olmak üzere 73 öğrencisi mevcuttur.             

1992 yılında Tuzlukçu Halk Eğitim Merkez Müdürlüğü kurulmuş olup; kurulduğu tarihten itibaren ilçe merkez ve köylerinde dikiş nakış, trikotaj, makine nakışı, bilgisayar, ipek halıcılığı İş makineları operatörlüğü, kuaförlük,ahşap boyama,avcı eğitimi,SBS hazırlık kursları ve okuma- yazma kursuları açılmıştır.2010/2011  Eğitim-Öğretim yılında toplam 41 adet kurs açılmıştır.Bu kursların 10 tanesi meslek eğitimi,16 tanesi Okuma-yazma 15 tanesi de Genel Kurslar kapsamındadır.Açılan bu kurslara 702 kursiyer katılmış ve sertifikaları verilmiştir.             

Ayrıca İlçe merkezinde Halk Eğitim Merkez Müdürlüğü ile Han Halıcılık Limited Şirketi ile işbirliği yapılarak, ipek halı kursu açılmış olup, her yıl faaliyet göstermektedir.Halen 20 kişi kursiyer öğrenci olarak çalışmaktadır.Kursta dokunan ipek halılar yurt dışına ihraç edilmektedir.            

İlçede “Kaymakamlık Bülteni” adı altında Mayıs ayından itibaren gazete çıkarılmaya başlanmış ve her ay yayımlanmaya devam edilecektir. İlçemizde, Halk Kütüphanesi de mevcuttur.            

GELENEK ve GÖRENEKLERİMİZ          

Bayramlardaki gelenekler şöyledir: İlçemizde dini bayramlarda Bayram Namazından hemen önce çocuklar cadde ve sokaklarda gezerek, “Bişi bişi ebemin çürük dişi” “Verene bulgur aşı vermeyene sapan taşı” gibi çeşitli mani ve deyişler söylerler. Bayram Namazına müteakip cemaat birbiriyle bayramlaşır.Daha önceden İlan edilen bir yer ve saatte İlçe protokolü ile bayramlaşılır. Toplu halde yaşlıların bayramı kutlanır . Dini bayramlarda  kadınların yapıp genç kızların dağıttığı “BİŞİ” olarak tabir edilen yağda yapılan ekmek Çörek dağıtılır bu ayrıca cenaze evi sahipleri tarafından da yapılan bir gelenektir.           

Milli Bayramlar büyük bir coşku içinde devlet erkanı ve halkın bir araya gelmesiyle kutlanmaktadır.        
   
Evlenme Gelenek ve Görenekleri

Kız istemeden önce “AĞIZ YOKLAMA” ya gidilir. İzlenimler olumlu ise aile büyükleri ile kızı  istemek için dünür gidilir. Kız tarafı genellikle “Düşünelim, büyüklere bir soralım “ cevabını verir. Daha sonra cevap sormaya gelinir. Kız tarafı vermek taraftarı ise “Yarın şerbetinizi için” denilir. Erkek tarafı takı ve şerbet malzemelerini tamamlayarak komşu ve akrabalarla kız evine gelir, şerbet içilip “Hayırlı olsun Allah bahtiyar etsin” denildikten sonra erkekler dağılır ve kadınlar kızın eline kına yakarlar. Düğünler genelde Cuma günü başlar Pazar günü sona erer. Cuma günü oğlan evi kız evine davete gelir. Gidilen her evde davulcuya bir mendil bağlanır veya davulcuya bahşiş verilir. Cuma namazından sonra oğlan evi kız evine traktörlerle eşyaları sergilemek için gider. Buna göç götürme denir. Ertesi gün öğle üzeri camiden çıkan büyükler damat ceketi giydirip oradan damat ve sağdıç kız evine götürülür, kızın takılarından birer tane damat ve sağdıca takılır iki gün bu takılar takılı durur.Cumartesi akşamı oğlana kına yakma töreni düzenlenir. Kına yakılırken damat bir sandalye üzerine oturur ve sağdıcı onu korur. Aynı gün kızın kına yakılmış başı arkadaşlarınca yıkanır ve gelin başı haline getirmek için zülüf kesilir: Buna “BAŞ BOZMA” denir. Sergi deki malzemeleri geri getirmek için oğlan evi tekrar traktörlerle gider ve eşyaları getirir. Kız ve oğlan evi traktörlere bez ve çorap takarlar, kız evinin eşyaları kız evinde ziyarete gelenlere gösterilmek amacıyla sergilenir, kıza ise gelinlik elbiseleri giydirilerek komşuların ve gelenlerin bakması için hazırlanır. Daha sonra öğlen üzeri gelin arabası hazırlanır ve namaz çıkışı gelin evine gidilir burada biraz davul çalındıktan sonra kız, büyüklerinin elini öper ve izin ister. Daha sonra  Gelinle birlikte kayınbaba ve kayınanne ile birlikte arabaya binilir, gelin arabası en önde olmak üzere en yakın cami yakınından geçilerek oradan oğlan evine gidilir, Gelin arabasının yolda önünü kesenlere kayın baba para vererek yolu açar, evin önüne gelen gelin arabasından gelini damat indirir koltuk yaparak alkışlar arasında eve girilir. Gelin oğlan evine ilk adımını atarken kurban kesilir. Damat dışarı çıkarak topluluğa para ve şeker atar.Gelin ise dışarı çıkarılarak bereketi temsilen Buğday saçar ve su dolu testiyi kuvvetli bir şekilde kırarak testiyi parçalar ve önceden hazırlanmış olan tere yağlı yufka dürümü gelin tarafından ikiye bölünerek çevresindeki çoçuklara verir. Akşama doğru kız evi tavuk ve baklavayla birlikte oğlan evine gelirler. Yatsıdan önce damat arkadaşları ve akrabalar “Güveyi Koyma” için toplanır, yemek yenir.Yatsı namazından sonra İmam dini nikahı kıyar, yumruklarla sille tokat damat gerdeğe konur ve düğün biter. Eskiden gelinin kayın baba yanında sessiz kalması, babanın çocuğunu kucağına alamaması, 6 Mayıs Hızır İlyas kutlamaları ve her düğünde mutlaka düzenlenen yağlı güreşler gibi adetler artık yok olmuştur.            

EKONOMİK DURUM

İlçemizin ekonomisi genelde tarım ve hayvancılığa dayalıdır. İlçede üretimi yapılan buğday, haşhaş, arpa, yulaf, , şeker pancarı, kimyon ve üzüm başlıca tarım ürünleridir. Üretilen ürünler Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından alınmaktadır. İlçenin toplam tarım arazisi 507.994 dekardır. Bağcılık ise 4000 dekardır. Sulanabilir arazi miktarı 49.524 dekar 300.000 dekarda ise kuru tarım yapılmaktadır.Toprağın genellikle killi ve tınlı bir yapısı vardır. Toprak tabanının killi olması başta meyvecilik olmak üzere ağaçlandırmayı önlemektedir. Tarım arazisinin %45’ ü buğday, %35’ i arpa, %1’ i üzüm, %19’ inde ise diğer ürünler üretilmektedir.           

1995 yılında hazineden Özel İdare adına 156 dekar arazi tahsis edilmiştir, 2005 yılında oluşturulan meyve bahçesinde 130 metre derinlikte kuyu açtırılmış olup, saniyede 6 litre su alınmaktadır. Fidan sahasının 45 dekarlık kısmına çiftçilere örnek olması amacıyla bodur ve yarı bodur 7.000 elma fidanı dikilerek damlama sulama sistemiyle sulanmaktadır.Ürün alınmaya başlanmıştır.                      

Ayrıca çiftçinin gelirini artırmak amacıyla Pazarkaya Köyü yakınlarında özel şahsa ait  çiftlik mevcut olup bunun da İlçemiz ekonomisine büyük yararı vardır.Ayrıca ilçe merkezinde 100 başlık kapasiteli süt sığırcılığı işletmesi vardır.            

İlçede 7000 büyükbaş,13500 küçük baş ve yaklaşık 15.000 kanatlı hayvan mevcuttur.Yıllık süt üretimi ortalama 6.000.000 LT dir..            

İlçede “Türkiye Kalkınma Vakfı” ve Akşehirli girişimcilerin katılımıyla bir yem fabrikası kurulmuştur. Fabrikanın kapasitesi 40 ton olup,kapalıdır. .Özel şahıslar tarafından satın alınmıştır.Boş alanı tarım amaçlı olarak kullanılmaktadır.            

İlçenin Akşehir çıkışında kum ocakları rezervi mevcut olup yıllarca kontrolsüz olan bu ocakların son zamanlarda ruhsatlandırma ile kontrolü sağlanmıştır.5 adet Ruhsatlı kumocağı,2 adet taş ocağı mevcuttur.            

Mevlütlü Köyü yakınlarında Afyon İli İşçehisar İlçesinde işlenmek üzere FATİH VE DEM Mermer şirketleri tarafından mermer ocakları çalıştırılmaktadır            

İlçe girişinde demir-doğrama işleri ile uğraşan esnafın kullandığı belediye tarafından yapılmış bir sanayi sitesi vardır. Banka olarak Ziraat Bankası vardır. Kooperatif olarak ise Erdoğdu köyünde “Tarım Kredi Kooperatifi” ile toplam 2 adet sulama ve 6 adet Tarımsal kalkınma kooperatifleri vardır.

Daha detaylı bilgi için tıklayınız...

221 52 52
Bu Web Sitesi, T.C. Mevlana Kalkınma Ajansının desteklediği "Yenilenen Tanıtım Vizyonu ile KTO" Projesi kapsamında hazırlanmıştır. İçerik ile ilgili tek sorumluluk Konya Ticaret Odası’na aittir ve T.C. Mevlana Kalkınma Ajansının görüşlerini yansıtmaz.
Sitemizdeki yazı ve resimlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Yazılım: CM Bilişim