KONYA’NIN COĞRAFİ VE SOSYAL DURUMU
I - Fiziki Durum
Anadolunun en önemli şehri olan Konya, göller hariç 38.257 Km² yüzölçümüyle Türkiye’nin en büyük şehri olmaya devam etmektedir. Denizden ortalama yüksekliği 1.016 mt dir. Konya ili yüzey şekilleri bakımından fazla çeşitlilik göstermez. Konya’nın yaklaşık olarak dörtte üçü İç Anadolunun yüksek düzlüklerinden oluşur. Güney ve güneybatısında Toros Dağları uzanır. Bazı dağlık bölgelerde 1100-1200 mt. yükseklikte platolar, diğer bölgelerde 800-1000 mt. yükseklikteki ovalar bulunmaktadır.
İklim yönünden tamamen karasal iklimdir. Yazları sıcak ve kurak, kışları sert soğuk az yağışlı, yağış şekli çoğunlukla kar şeklindedir. Gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkı diğer bölgelere nazaran daha fazladır. İlimizin büyük kesimi kapalı havza durumundadır. Yağışların azlığı nedeniyle dağlardan inen az miktardaki su, bu havzada buharlaşıp kaybolmaktadır.
Kuraklık nedeniyle hakim bitki örtüsü, dağlar dışında bozkırdır. İlin orta kesimleri tuzlu topraklar ve yer yer rüzgarın aşındırmasıyla oluşan kumların kapladığı çölümsü bozkırlara dönüşür. Topraklarımızın % 64 ‘ü tarım yapılabilir alan, %12’si orman alanı, %17’si çayır ve mera, %7’si ise ürün getirmeyen alanlardır. Konya’nın en yüksek dağı 2339 mt. ile Aladağ’dır. En büyük gölü 1500 km² ile Tuzgölü, en büyük barajı ise 12.60 km² ile Apa barajı’ dır.
II – İdari ve Sosyal Yapı
Konya’nın nüfusu 1980’de 329.000 iken bugün 2.192.166 olmuştur. Yıllık nüfus artış hızı Türkiye’de ortalama binde 18.3, Konya’da binde 22.4’tür. Km² ye düşen kişi sayısı ise 56’dır.
Toplam şehir merkezi nüfusu 742.690’dır. İl ve ilçe merkezlerinde yaşayan nüfus 1.294.817 kişidir. Köy, kasaba ve bucaklarda yaşayan nüfus sayısı ise 897.349’dur. Şehir ve köy nüfusu oranı bakımından, il ve ilçe merkezlerinde yaşayanların oranı % 59 olup, hem Türkiye hem de İç Anadolu bölgesi genelinin altındadır. Nüfus bakımından en büyük ilçelerimiz sırasıyla Selçuklu, Meram, Karatay, Ereğli, Beyşehir, Akşehir ve Çumra’dır. Yüzölçümü bakımından en büyük ilçemiz, Cihanbeyli, nüfus ve yüzölçümü bakımından en küçük ilçemiz ise Yalıhüyük’tür.
Son idari yapılanma sonucunda Konya‘daki ilçe sayısı 31’e çıkmıştır. İlimizde bulunan belediye sayısı 206’dır. Kasaba sayısı 174, Bucak sayısı 22, köy sayısı ise 611’dir.
Okuma-yazma bilenlerin oranı, Türkiye’de %87.3 iken İç Anadolu’da %84.49, Konya’da ise %84.15’dir. Bir öğrenim kurumundan mezun olanların içinde en yüksek oran ilkokul mezunlarınındır. Ortaokul, lise ve yüksekokul mezunları oranı İç Anadolu Bölgesinde ve Konya ilinde Türkiye ortalaması düzeyindedir.
İlimizde 1 üniversite ve buna bağlı 16 fakülte, 25 meslek yüksek okulu, 5 yüksek okul, 3 enstitü, 13 araştırma uygulama merkezi, 1 konservatuar vardır. Toplam 61.338 öğrenci öğrenim görmektedir. Okul öncesi eğitimde 277 okul, ilköğretimde 1.252 okul, 99 genel lise, 122 meslek lisesi, 60 eğitim merkezi, 132 dershane ve kurs bulunmakta ve bunların 15 adedi özel ilköğretim okulu, 20 adedi özel lise, 52 adedi özel dershanedir.
Sosyo-ekonomik gelişmişlik açısından Konya, DPT’nin 2003 yılı verilerine göre, 81 il içerisinde 26. sıradadır. Şehirleşme oranı, yıllık nüfus artış hızı, tarım işkolunda çalışanların oranı, fert başına gayri safi yurtiçi hasıla, fert başına banka mevduatı ve ilköğretim okullaşma oranı bakımından Türkiye ortalamalarının altındadır. İlçeler itibariyle sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında üst sıralarda olan ilçeler; Merkez ilçeler, Seydişehir, Ereğli, Akşehir ve Beyşehir’dir, alt sıralarda olan ilçeler; Taşkent, Halkapınar, Çeltik ve Ahırlı’dır.
|
İktisadi Faaliyet Alanlarına Göre İstihdam (%) |
|
İstihdam Alanı |
1990 |
2000 |
|
Tarım, Hayvancılık, Balıkçılık |
63 |
62.4 |
|
Sanayi, Madencilik, İmalat |
10 |
9.5 |
|
İnşaat |
4.2 |
3.8 |
|
Hizmet, Ulaşım, Haberleşme, Otelcilik, |
22 |
24.3 |
|
Diğer alanlar |
0.8 |
0 |
Kaynak: DPT
Ana Sayfa
Konya
Konya
