Konya Kültürüne hizmet edenler: İsmail Detseli
İsmail Desteli, Konya'ya 45 km uzaklıkta Gökyurt Köyü'nde çiftçilikle uğraşan Osman Detseli ve ev hanımı olan Meryem Detseli'nin beş çocuğundan ikincisi olarak 1 Ekim 1945 te dünyaya geldi.
1957 yılında ilkokulu birincilikle bitirdi. Fakir bir ailenin evladı olduğu için geçimleri zordu, ayrıca evlerinde beşi kardeş, toplam yedi nüfus vardı. Geçimlerini sağlamak için yeterli maddi durumları olmadığından Detseli köy yerlerinde ek iş olarak başkalarına çobanlık yapmaya başladı.
İsmail Detseli'nin şairlik sevdası, babasına bir arkadaşının hediye ettiği "Kerem ile Aslı" kitabını çobanlık yaparken okumasıyla başladı. Kitabın içeriği ve şiirleri Desteli'nin hayatında büyük değişikliklere yol açtı. Köyde çobanlığa devam ederken annesine ısrar ederek İzmir'e, amcasının yanına gitti. 1963 yılına kadar İzmir'de çeşitli işlerde çalışarak köydeki ailesine maddi yardımda bulunan Detseli 1965 yılının kasım ayında kutsal bir görev olan vatan borcunu ödemek için Manisa'ya gitti. iki yıl askerlikten sonra 1967 Kıbrıs harekâtı oldu teskeresi gecikti. 1968 yılında teskere alıp yine İzmir e geldi. 14 Şubat 1971 yılında evlendi. 1974 yılında köy ihtiyar heyetinin ısrarı ile köy katipliğine başladı. 5- 6 sene de bu görevi yürüttükten sonra 1979 yılında Konya'ya göç etti. Türkiye Elektrik Kurumu'ndan 30 Eylül 1994 yılında emekli olan Desteli 1995 yılından bu yana çeşitli gazete ve dergilerde ramazan manileri, taşlamalar ve şiirler yazmaya başladı.
2004 yılında ramazan ayı boyunca yerel bir gazetede eski hikayeleri şiire dönüştürerek yayınladı. 1995 yılından beri yerel TV'lerde kültürel, aktüel ve güncel konularda konuşmacı ve şair olarak katıldı.
1954 yılından bu yana eski şiirlerine yenilerini ekleyerek yazmaya devam etti. 208 sayfalık "Gönülden Dile Dilden Kaleme" adlı şiir kitabını çıkardı.
İsmail Detseli 1995 yılından bu yana yerel gazetelerde ramazan manileri ve taşlamalar adı ile şiir ve maniler yazdı. Ayrıca şair Derbent ve Akören dergilerine de yazı ve şiirler yazdı. 2004 yılında çıkardığı şiir kitabından önce de Merhaba ve Hakimiyet gazetelerinde mecazi şiirsel menkıbeleri de yayınlandı. Kasım 2005 tarihinden bu yana Memleket gazetesinde haftada üç veya dört köşe yazısı ve tam sayfa Konya ve ülke köy geleneğine hitap eden aralıksız kültürel yazılar yazmaktadır. 2006 yılı itibarıyla 140'ı aşkın köşe yazısı 25 kadar da tam sayfa kültürel masalımsı ve eski köy ve yaşam anılarını yansıtan pazar yazıları yazan şair ve yazar yazım hizmetlerine devam etmektedir.
Pazar günleri yazdığı tam sayfa yazılardan ilginç ve okunması hoş olan yazılarından bazıları şunlardır:
Yörük Zalif ağanın altınları.
Anılarda bir köy düğünü,
Ermeni Artin pazarcıyan,
Şorayla Gökyurtta geçen on saat,
İncili çavuştan nükteler.
Güle oynaya harbe gittiler.(seferberlik)
Nasreddin hoca ile Timurdan nükteli anlatımlar.
Kar ve tipi şehidi garip Mustafa gibi,
Konya nın dağ köylerindeki düğün kına ve diğer önemli yaşam kültürüne ait derlemeler eski Konya evlerindeki yaşamları konu alan.
Eskiye hor bakmak yeniye ufuk açar mı gibi yazıları
Gonya fıkraları ile süsleyip okuyucuya aktarır.
Ağaçlar çalpara çalar yapraklar köçek oynar (masal)
Yemek kültüründe kadının yeri
Eskiden köyde ve şehirde şivlilik
Orada dayını burada tayını tanımazsın nükteli bir Konya anısı gibi.
Otu ete çevirmek
Deliye beylik
Eski sadaka taşları
Eski zekat kuyuları bu yazılarından bazıları
Attan inme duttan in,
Döve döve helva yedirirler,
Pancar pekmezi nasıl kaynatılır,
Müziğin şahı Konya dan,
Buğday hangi ağaçta yetişir,
Ağızdan baklayı çıkarmak
Dil bayramı ve düşündürdükleri
Bombaların düşündürdükleri
Bağlar gazeli ve asma yaprağı
BİR GÖNÜL İNSANI HALK OZANI YAZAR
İSMAİL DETSELİ
Zeki OĞUZ
"Meşhurdur hem çökelek birde İnce Memet,
Bu dağlarda bu türkü bitmeden söylenecek,
Yaşamı hayat dolu taşağrı memleket,
Dört mevsimi yaşatan yüce Toros Dağları".
Yukarıdaki dizeleri 2002 de Karaman Bucakkışla'da yazmış İsmail abi. Şiirin tamamı bir Ermenek güzellemesi. "Gönülden Dile, Dilden Kaleme" adlı kitabının güzel şiirlerinden biri bu güzelleme. Aslında bütün Türkiye var kitabın içinde. O da bir gezgin ve ayağını bastığı her toprak parçasının kokusu var şiirlerinde.
Türkiye Yazarlar Birliği Konya Şubesi'nin düzenlediği gezileri kaçırmamaya çalışırım. Çünkü bu gezilerin sürekli müşterilerinden biri de İsmail Detseli'dir. Güleryüzü, hoşsohbeti, hemen diline dökülüveren dizeleri ile eşsiz bir yol arkadaşıdır. Beğendiğim bir yönüde kaleminin kıvraklığıdır. Bizim saatlerce düşünüp iki satır yazamadığımız bir yerde o birkaç sayfa şiiri oluşturuverir. Çoğunlukla gittiğimiz yerle ilgili bir güzelleme olur yazdıkları. Gezinin uygun bir anında bizi ağırlayan yetkililere okur şiirini.
Ozanımız İsmail Detseli'nin yeni kitaplarla karşımıza çıkacağına inanıyorum. Onun dizeleriyle bağlayalım sözü.
"Dadaloğlu Karacaoğlan Ferhat'ı sorar
Aşkın deryasında Yunus'u arar
Anadolumda yaşamış nice aşıklar
Hangisini sorarsan o benim işte."
KONYA TİCARET ODASI'NA
Konya nın yükünü çekenler senin üyendir
Onurlu seviyeli tüccarlar bize güvendir
Nice zorluklar çekip ipi göğüsleyendir
Yeni ufuklara doğru Konya Ticaret Odası
A slanlar gibi çalışır hem de üretirler
Türklüğün yüce onurunu pek gözetirler
İç dış ticarette bunlar hep öndedirler
Coşkun kitlelerin yuvası Konya Ticaret Odası
Açılırlar Asya ya Avrupa tüm kıtalara
Rekabet ediyor kalitede bütün dünyayla
Ellerini cesaretle taşın altına koymayla
Türkün gücünün timsali Konya Ticaret Odası
Odamızın tarihi tam yüz yirmi beş yıllık
Dünya piyasasına girdik her yere dağıldık
Adımlarımız yetmeyince koşuya başladık
Saygın insanlar topluluğu Konya Ticaret Odası
Israrla bu kaliteli yarışı sürdürür Konya
Nice fakirlerin ocaklarını tüttürür Konya
Anadolunun en büyük ticaret üssüdür Konya
15 Temmuz 2007 - İsmail Detseli
|